Σε αναθεώρηση προβλέψεων των μακροοικονομικών μεγεθών προχώρησε το οικονομικό επιτελείο κατά την παρουσίαση των έκτακτων μέτρων.
Συγκεκριμένα το ΥΠΟΙΚ αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψη για την ανάπτυξη για φέτος (από 2,4% στο 2%) και προς τα πάνω την εκτίμηση για τον πληθωρισμό του 2026 (από 2,2% στο 3,2%) με την προϋπόθεση ότι η τιμή του πετρελαίου μπρεντ θα είναι μέχρι το 90 δολάρια ανά βαρέλι. Σε σχέση με το 2027 η ανάπτυξη τοποθετείται στο 2,0% από 1,7%. Στον πληθωρισμό, η πρόβλεψη για το 2027 ανεβαίνει επίσης, στο 2,4% από 2,2%.
Παράλληλα, ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι παραμένει διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος για νέα μέτρα, τόσο για το 2026 όσο και για το 2027. Για το τρέχον έτος διατηρείται «αποθεματικό» περίπου 200 εκατ. ευρώ για έκτακτες παρεμβάσεις, ανάλογα με τις εξελίξεις, ενώ για το 2027 εκτιμάται ότι θα υπάρχει επιπλέον χώρος της τάξης του 1 δισ. ευρώ μετά τις αμυντικές δαπάνες.
Βολές στην Αντιπολίτευση
Απαντώντας, δε, στην κριτική της αντιπολίτευσης, ο υπουργός υπογράμμισε ότι το υπερπλεόνασμα δεν είναι συγκυριακό ούτε προϊόν υπερφορολόγησης. Όπως ανέφερε, μόλις το 10% προέρχεται από έμμεσους φόρους, ενώ η υπεραπόδοση αποδίδεται στην ανάπτυξη, τη μείωση της ανεργίας, την αύξηση των επενδύσεων και τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης μέσω της ψηφιοποίησης και της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Παράλληλα, η ενίσχυση της ψηφιακής κάρτας εργασίας συμβάλλει στον περιορισμό της αδήλωτης εργασίας και στην ενίσχυση της διαφάνειας.
Ισορροπημένο μείγμα πολιτικής
Αναφερόμενος στη διαχείριση του δημοσιονομικού χώρου, ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι υπήρχαν δύο βασικές επιλογές: είτε εφάπαξ παρεμβάσεις είτε μόνιμη ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος. Η κυβέρνηση επέλεξε ένα «ισορροπημένο μείγμα πολιτικής», συνδυάζοντας μόνιμα μέτρα για διαρκείς ανάγκες με στοχευμένες προσωρινές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση συγκυριακών πιέσεων, όπως η ενεργειακή κρίση.
Όπως επεσήμανε, η ελληνική οικονομία διατηρεί τη δυναμική της, με το πλεόνασμα να αποτελεί αποτέλεσμα διαρθρωτικών αλλαγών. Μέρος του δημοσιονομικού χώρου έχει ήδη διατεθεί για την αντιμετώπιση της κρίσης, ενώ σημαντικό ποσό επιστρέφεται στην κοινωνία μέσω νέων μέτρων στήριξης.
Παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος
Στο πλαίσιο των μέτρων, προβλέπονται τρεις βασικές παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος, όπου η κυβέρνηση αποδίδει ιδιαίτερη σημασία. Εκτιμά, δε, ότι είναι μια κίνηση για τη στήριξη των ΜμΕ αν και βέβαια οι φωνές κριτικής από φορείς είναι έντονες. Ουσιαστικά η κυβέρνηση δίνει τη δυνατότητα για ρύθμιση σε 72 δόσεις των παλιών χρεών μέχρι το 2023. Συγκεκριμένα παρέχει με βάση το πλαίσιο που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από τον Ιούνιο:
Δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού εφόσον έχει εξοφληθεί το 25% της οφειλής και έχουν ρυθμιστεί οι υπόλοιπες υποχρεώσεις.
Ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό και για οφειλές από 5.000 έως 10.000 ευρώ, διευρύνοντας σημαντικά τον αριθμό των δικαιούχων.
Ρύθμιση έως 72 δόσεων για οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τον Δεκέμβριο του 2023, υπό την προϋπόθεση τακτοποίησης νεότερων οφειλών.
Στο εισόδημα
Σε επίπεδο εισοδηματικών ενισχύσεων τονίστηκε ότι η οικονομική πολιτική αποδίδει πλέον μετρήσιμα αποτελέσματα, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από τα ελλείμματα στα πλεονάσματα και από την κρίση στη σταθερότητα.
Έτσι, μεταξύ των βασικών παρεμβάσεων περιλαμβάνονται:
Έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ για κάθε παιδί, που θα καταβληθεί χωρίς αίτηση σε περίπου 1 εκατ. νοικοκυριά.
Επέκταση της επιδότησης στο diesel για τον Μάιο, με συνολικό όφελος 20 λεπτά ανά λίτρο.
Επιδότηση 15% για αγορές λιπασμάτων την περίοδο Ιουνίου–Αυγούστου.
Αύξηση στα 300 ευρώ της ετήσιας ενίσχυσης για χαμηλοσυνταξιούχους, ανασφάλιστους υπερηλίκους και άτομα με αναπηρία, με διεύρυνση των δικαιούχων σε 1,9 εκατομμύρια.
Διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων για την επιστροφή ενοικίου, καλύπτοντας πάνω από 1 εκατομμύριο ενοικιαστές.
Συνολικά, η δέσμη των μέτρων κινείται σε τρεις άξονες: στήριξη του εισοδήματος, μείωση του κόστους ζωής και αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, με στόχο τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Συνταξιούχοι
Αναλυτικά, για τους συνταξιούχους η ενίσχυση, που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο αυξάνεται από 250 σε 300 ευρώ καθαρά και είναι σε μόνιμη βάση. Το εισοδηματικό όριο για άγαμους ανεβαίνει από 14.000 σε 25.000 ευρώ και για έγγαμους από 26.000 σε 35.000 ευρώ. Τα όρια ακίνητης περιουσίας αυξάνονται από 200.000 σε 300.000 ευρώ για άγαμους και από 300.000 σε 400.000 ευρώ για έγγαμους. Με τα νέα δεδομένα, οι δικαιούχοι αυξάνονται κατά 420.000 και φτάνουν συνολικά τα 1,87 εκατομμύρια. Από αυτούς, περίπου 1,66 εκατομμύρια είναι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών, ενώ προστίθενται περίπου 61.000 δικαιούχοι αναπηρικών επιδομάτων και 16.900 ανασφάλιστοι υπερήλικες.
Όπως αναφέρθηκε με τη νέα “περίμετρο” καλύπτεται το 85% των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, ενώ για όσους και όσες λαμβάνουν αναπηρική σύνταξη δεν ισχύουν εισοδηματικά ή ηλικιακά κριτήρια. Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης ανέρχεται σε περίπου 200 εκατ. ευρώ.
Ενοίκια
Σε σχέση με τη στέγαση διευρύνεται η περίμετρος των δικαιούχων για την επιστροφή ενοικίου. Έτσι, για άγαμους χωρίς τέκνα, το όριο αυξάνεται από 20.000 σε 25.000 ευρώ. Για έγγαμους, από 28.000 ευρώ συν 4.000 ευρώ ανά παιδί, ανεβαίνει στις 35.000 ευρώ με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί. Για μονογονεϊκές οικογένειες, από 31.000 σε 39.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το πρώτο.
Όπως αναφέρθηκε, με τις αλλαγές αυτές, οι δικαιούχοι αυξάνονται σε περίπου 1,02 εκατομμύρια από σύνολο 1,19 εκατομμυρίων ενοικιαστών, δηλαδή στο 86% των νοικοκυριών. Το επιπλέον δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται σε 25 εκατ. ευρώ.
Για το ΕΣΥ
Με βάση τις ανακοινώσεις προωθείται ειδική ρύθμιση για περίπου 50.000 γιατρούς και νοσηλευτές, οι οποίοι θα λάβουν δύο ενοίκια χωρίς εισοδηματικά κριτήρια μέσα στο έτος.
Οι οικογένειες
Παράλληλα, παρέχεται έκτακτη ενίσχυση σε οικογένειες με παιδιά, ύψους 150 ευρώ για κάθε παιδί.
Αυτή θα δοθεί χωρίς καμία αίτηση στα τέλη Ιουνίου και θα απευθύνεται σε σχεδόν 1 εκατομμύριο νοικοκυριά, με παραπάνω από 3 εκατομμύρια μέλη, σχεδόν το 80%, δηλαδή, των οικογενειών με τέκνα.
Παραδείγματα
Έτσι, ένας άγαμος με ένα παιδί και εισόδημα έως 39.000 ευρώ θα λάβει 150 ευρώ, με δύο παιδιά και εισόδημα έως 44.000 ευρώ 300 ευρώ, με τρία παιδιά και εισόδημα έως 49.000 ευρώ 450 ευρώ, ενώ για τέσσερα, πέντε και έξι ή περισσότερα παιδιά η ενίσχυση φτάνει αντίστοιχα τα 600, 750 και τουλάχιστον 900 ευρώ, με ανώτατα εισοδηματικά όρια έως 64.000 ευρώ.
Για τα έγγαμα νοικοκυριά, το όριο ξεκινά από 40.000 ευρώ για ένα παιδί (150 ευρώ ενίσχυση), ανεβαίνει στα 45.000 ευρώ για δύο παιδιά (300 ευρώ), στα 50.000 ευρώ για τρία παιδιά (450 ευρώ), στα 55.000 ευρώ για τέσσερα παιδιά (600 ευρώ), στα 60.000 ευρώ για πέντε παιδιά (750 ευρώ) και φτάνει τα 65.000 ευρώ για έξι ή περισσότερα παιδιά (900 ευρώ και άνω). Συνολικά, δικαιούχοι είναι περίπου 975.000 νοικοκυριά από σύνολο 1,2 εκατομμυρίων, με 3,3 εκατομμύρια μέλη. Η καταβολή θα γίνει αυτόματα με βάση τις φορολογικές δηλώσεις του 2025, χωρίς αίτηση, ενώ απαραίτητη είναι η δήλωση IBAN στην ΑΑΔΕ. Το δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται σε 240 εκατ. ευρώ.
Αγρότες και κόστος παραγωγής – ντίζελ
Παράλληλα με στόχο τη συγκράτηση του πληθωρισμού και τη “ανάσχεση” της ανόδου του κόστους παραγωγής επεκτείνεται η επιδότηση στο diesel κατά 20 λεπτά το λίτρο (16 λεπτά συν ΦΠΑ) και για τον μήνα. Το δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται στα 55 εκατ.
Επίσης ως και τον Αύγουστο θα συνεχίζει η επιδότηση στα λιπάσματα, που καλύπτει το 15% της αξίας των τιμολογίων αγοράς για την περίοδο από τα μέσα Μαρτίου έως το τέλος καλοκαιριού. Το μέτρο αφορά περίπου 250.000 αγρότες και επιχειρήσεις του πρωτογενούς τομέα, με επιπλέον κόστος 23 εκατ. ευρώ και συνολικό κόστος 41 εκατ. ευρώ, καθώς οι διεθνείς τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
