Από τις αλλαγές και εφόσον όλα εξελιχθούν χωρίς ανατροπές στο δικαστήριο, οι συνταξιούχοι που πληρώνουν ΕΑΣ μπορεί να επωφεληθούν (ενδεικτικά) ως και 671 ευρώ ετησίως με μείωση των κρατήσεων.
Η δίκη αφορά τους συνταξιούχους του Δημοσίου, πλην όμως αν το αποτέλεσμα είναι θετικό, η κυβέρνηση θα αχθεί σε συνολική διευθέτηση, μειώνοντας την ΕΑΣ για όλους τους συνταξιούχους δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Σε αυτή την περίπτωση αναμένεται να επωφεληθούν πάνω από 450.000 συνταξιούχοι που πληρώνουν ΕΑΣ στην κύρια σύνταξη.
Τα σενάρια που εξετάζονται είναι να αντικατασταθούν οι 8 σημερινές κλίμακες της ΕΑΣ από 4 νέες, με υψηλότερα ποσοστά μεν, που όμως θα επιβάλλονται σε μικρότερα ποσά σύνταξης και συγκεκριμένα στο τμήμα σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ που είναι σήμερα το όριο για την επιβολή της εισφοράς.
Με το ισχύον καθεστώς -το οποίο θα τερματιστεί, όπως όλα δείχνουν, στην πρότυπη δίκη του Ελεγκτικού Συνεδρίου- η ΕΑΣ επιβάλλεται μεν πάνω από τα 1.468 ευρώ, αλλά πιάνει όλη τη σύνταξη. Ετσι ένας συνταξιούχος των 2.000 ευρώ έχει κράτηση 6% σε όλο το ποσό με εισφορά 120 ευρώ τον μήνα.
Με το σενάριο των αλλαγών εξετάζεται η ΕΑΣ να επιβάλλεται στο τμήμα σύνταξης από τα 1.468 ως τις 2.000 ευρώ, δηλαδή σε τμήμα σύνταξης 532 ευρώ με ποσοστό 15%, που σημαίνει ότι η κράτηση θα ανέρχεται σε 79,8 ευρώ τον μήνα.
Το «παράθυρο» των αλλαγών αναμένεται να ανοίξει από την πρότυπη-πιλοτική δίκη που θα διεξαχθεί με πρωτοβουλία του Ελεγκτικού Συνεδρίου στις 7 Οκτωβρίου.
Το δικαστήριο καλείται να αποφασίσει να μην υπολογίζεται στην εισφορά το ποσό της σύνταξης ως τα 1.468 ευρώ (1.400 ευρώ ήταν το παλιό όριο) και η κράτηση να επιβάλλεται στη διαφορά σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ, ώστε έτσι να εκλογικευτούν τα ποσά που καταβάλλουν σήμερα οι συνταξιούχοι.
Οι συνταξιούχοι που αδικούνται περισσότερο από τον σημερινό υπολογισμό της ΕΑΣ ανήκουν σε δύο κατηγορίες που είναι οι εξής:
Οσοι λαμβάνουν συντάξεις από 1.784 ευρώ ως 2.080 ευρώ, καθώς στην κλίμακα αυτή η εισφορά διπλασιάζεται στο 6% από 3% που είναι για συντάξεις από 1.468 ευρώ ως 1.783 ευρώ.
Οσοι λαμβάνουν υψηλές συντάξεις, άνω των 2.200 ευρώ μικτά, ή όσοι έχουν άθροισμα κύριων συντάξεων που ξεπερνά τις 3.500 ευρώ. Σε αυτές τις συντάξεις, που τις λαμβάνουν περίπου 10.000 συνταξιούχοι, οι κρατήσεις ξεκινούν από 220 ευρώ τον μήνα και φτάνουν να ισοδυναμούν με μια κατώτατη σύνταξη των 500 και 600 ευρώ.
Υπέρ των αλλαγών ώστε να επιβάλλεται η ΕΑΣ με αναλογικό σύστημα και με απαλλασσόμενα ποσά, όπως ισχύει με τις φορολογικές κλίμακες, έχει ταχθεί με πόρισμά του προς το υπουργείο Εργασίας και ο Συνήγορος του Πολίτη. Σενάρια έγιναν τότε (2024), αλλά κρίθηκε προτιμότερη η τιμαριθμοποίηση της κλίμακας ΕΑΣ ώστε να μη χάνονται οι αυξήσεις στις συντάξεις. Οπως φαίνεται όμως οι αδικίες παραμένουν και καλείται να δώσει λύση το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Το σενάριο για 4 κλίμακες
Το σενάριο για την αλλαγή κλίμακας της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) προβλέπει αναπροσαρμογή των συνταξιοδοτικών ορίων και ποσοστά κρατήσεων στο τμήμα σύνταξης από τα 1.468 ευρώ και άνω. Μια εκδοχή του σχεδίου είναι για το τμήμα σύνταξης από 1.468 έως 1.800 ευρώ η κράτηση να είναι 12% ή 11%. Για τμήμα σύνταξης από 1.468 ευρώ ως 2.300 ευρώ η κράτηση να είναι 15% ή 13%, για τμήμα σύνταξης από 1.468 ευρώ ως 2.700 ευρώ η κράτηση να είναι 19% ή 17% και για τμήμα σύνταξης από 1.468 ευρώ ως 3.500 ευρώ και άνω η κράτηση να είναι 21% ή 20%.
Μέχρι και 671,40 ευρώ ετήσιο κέρδος στις συντάξεις με νέα κλίμακα ΕΑΣ
Με το σενάριο για τη νέα κλίμακα υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), ένας συνταξιούχος με κύρια μικτή σύνταξη 1.575 ευρώ θα δει την κράτηση να μειώνεται από 47,25 ευρώ σε 12,84 ευρώ. Ετσι, η σύνταξη μετά την παρακράτηση της ΕΑΣ θα αυξηθεί από 1.527,75 ευρώ σε 1.562,16 ευρώ, δηλαδή θα προκύψει μηνιαίο όφελος 34,41 ευρώ ή 412,92 ευρώ σε ετήσια βάση.
Αντίστοιχα, για έναν συνταξιούχο με κύρια μικτή σύνταξη 1.825 ευρώ, η κράτηση της ΕΑΣ περιορίζεται από 109,5 ευρώ σε 53,55 ευρώ. Ως αποτέλεσμα, η σύνταξη μετά την παρακράτηση αυξάνεται από 1.715,50 ευρώ σε 1.771,45 ευρώ, προσφέροντας μηνιαία αύξηση 55,95 ευρώ και συνολικό ετήσιο όφελος 671,40 ευρώ.
Για έναν συνταξιούχο με κύρια μικτή σύνταξη 2.450 ευρώ, η κράτηση της ΕΑΣ με το σενάριο της νέας κλίμακας περιορίζεται από 220,50 ευρώ σε 166,94 ευρώ. Ως αποτέλεσμα, η σύνταξη μετά την παρακράτηση αυξάνεται από 2.229,50 ευρώ σε 2.283,06 ευρώ, προσφέροντας μηνιαία αύξηση 53,56 ευρώ και συνολικό ετήσιο όφελος 642,72 ευρώ.
Στην περίπτωση συνταξιούχου με κύρια μικτή σύνταξη 3.750 ευρώ, η κράτηση της ΕΑΣ μειώνεται από 525,00 ευρώ σε 479,22 ευρώ. Η σύνταξη μετά την ΕΑΣ διαμορφώνεται από 3.225,00 ευρώ σε 3.270,78 ευρώ, με αποτέλεσμα ο συνταξιούχος να λαμβάνει 45,78 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα, δηλαδή 549,36 ευρώ περισσότερα τον χρόνο.
Το σχέδιο για τις επικουρικές
Για τις επικουρικές μελετάται ακόμη και η κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης, που επιβάλλεται σε ποσά άνω των 300 ευρώ. Εναλλακτικά μελετάται ένα κούρεμα ή και κατάργηση της εισφοράς ασθενείας που επιβλήθηκε επί ΣΥΡΙΖΑ το 2015 και πριν ακόμη ψηφιστεί το τρίτο Μνημόνιο. Η κατάργηση της ΕΑΣ δεν θα αφορά όλους τους συνταξιούχους, αλλά 250.000 συνταξιούχους με επικουρική πάνω από 300 ευρώ, ενώ αν μειωθεί ή καταργηθεί η εισφορά ασθενείας από τις επικουρικές συντάξεις θα επωφεληθούν 1,2 εκατ. συνταξιούχοι, οι οποίοι λαμβάνουν επικουρική σύνταξη και πληρώνουν 6% κράτηση ασθενείας σε όλη τη σύνταξη.
Τι όφελος θα υπάρχει στις επικουρικές συντάξεις;
Στις επικουρικές συντάξεις, οι οποίες σημειωτέον δεν έχουν αυξηθεί παρά τα πλεονάσματα του ΕΦΚΑ, αν καταργηθεί η Εισφορά Αλληλεγγύης σημαίνει ότι 280.000 συνταξιούχοι που λαμβάνουν επικουρικές άνω των 300 ευρώ, θα πάρουν αύξηση κατά μέσο όρο 15 ευρώ τον μήνα. Αν όμως επιλεγεί η μείωση της εισφοράς ασθενείας ή και η ολοσχερής κατάργησή της, τότε θα ωφεληθούν 1,2 εκατ. συνταξιούχοι με μόνιμη έμμεση αύξηση, καθώς δεν θα ξαναπληρώσουν εισφορά ασθένειας.
Ισχύον καθεστώς ΕΑΣ (κράτηση σε όλο το ποσό σύνταξης από 1.468 και άνω)
Κλίμακα συντάξεων ΕΑΣ Ποσοστό εισφοράς
1.468 € – 1.783 € 3%
1.784 € – 2.097 € 6%
2.098 € – 2.412 € 7%
2.413 € – 2.726 € 9%
2.727 € – 3.041 € 10%
3.042 € – 3.356 € 12%
3.357 € – 3.670 € 13%
3.671 € και άνω 14%
Νέα ΕΑΣ (4 κλίμακες, αύξηση ποσοστών και κράτηση στο τμήμα σύνταξης άνω των 1.468 ευρώ)
Νέα κλίμακα Νέα ποσοστά (*)
1.468 € – 1.800 € 12% (10%)
1.468 € – 2.300 € 15% (13%)
1.468 € – 2.700 € 19% (17%)
1.468 € – 3.500 € και άνω 21% (20%)
(*)Σε παρένθεση τα εναλλακτικά ποσοστά
Τα σενάρια αλλαγών στην κλίμακα της ΕΑΣ και τα οφέλη για τους συνταξιούχους
Κύρια σύνταξη (μικτά) Κράτηση ΕΑΣ με ισχύουσα κλίμακα Κράτηση ΕΑΣ με σενάριο για νέα κλίμακα Σύνταξη μετά την ΕΑΣ με ισχύουσα κλίμακα Σύνταξη μετά την ΕΑΣ με νέα κλίμακα Αύξηση σύνταξης με μείωση της ΕΑΣ στην νέα κλίμακα
Μηνιαία αύξηση Ετήσια αύξηση
1.450,00 €(*) 0 € 0 € 1.450,00 € 1.450,00 € 0 € 0 €
1.575,00 € 47,25 € 12,84 € 1.527,75 € 1.562,16 € 34,41 € 412,92 €
1.700,00 € 51,00 € 27,84 € 1.649,00 € 1.672,16 € 23,16 € 277,92 €
1.825,00 € 109,50 € 53,55 € 1.715,50 € 1.771,45 € 55,95 € 671,40 €
1.950,00 € 117,00 € 72,30 € 1.833,00 € 1.877,70 € 44,70 € 536,40 €
2.075,00 € 124,50 € 91,05 € 1.950,50 € 1.983,95 € 33,45 € 401,40 €
2.200,00 € 154,00 € 109,80 € 2.046,00 € 2.090,20 € 44,20 € 530,40 €
2.325,00 € 162,75 € 145,69 € 2.162,25 € 2.179,31 € 17,06 € 204,72 €
2.450,00 € 220,50 € 166,94 € 2.229,50 € 2.283,06 € 53,56 € 642,72 €
2.575,00 € 231,75 € 188,19 € 2.343,25 € 2.386,81 € 43,56 € 522,72 €
2.700,00 € 243,00 € 209,44 € 2.457,00 € 2.490,56 € 33,56 € 402,72 €
2.825,00 € 282,50 € 257,83 € 2.542,50 € 2.567,17 € 24,67 € 296,04 €
2.950,00 € 295,00 € 281,58 € 2.655,00 € 2.668,42 € 13,42 € 161,04 €
3.075,00 € 369,00 € 337,47 € 2.706,00 € 2.737,53 € 31,53 € 378,36 €
3.200,00 € 384,00 € 363,72 € 2.816,00 € 2.836,28 € 20,28 € 243,36 €
3.325,00 € 399,00 € 389,97 € 2.926,00 € 2.935,03 € 9,03 € 108,36 €
3.450,00 € 448,50 € 416,22 € 3.001,50 € 3.033,78 € 32,28 € 387,36 €
3.575,00 € 464,75 € 442,47 € 3.110,25 € 3.132,53 € 22,28 € 267,36 €
3.750,00 € 525,00 € 479,22 € 3.225,00 € 3.270,78 € 45,78 € 549,36 €
