Απότομο και βίαιο τέλος στο παρατεταμένο καλοκαίρι βάζει ένα σπάνιας έντασης βαρομετρικό χαμηλό που ήδη σαρώνει τη δυτική και κεντρική Ευρώπη. Οι μετεωρολογικοί χάρτες «κοκκινίζουν» από την ακραία αστάθεια, με τους επιστήμονες να κάνουν λόγο για ένα καιρικό σύστημα «δολοφόνο του καλοκαιριού» (summer-killer pattern), το οποίο αναμένεται να αλλάξει άρδην το σκηνικό και στη χώρα μας τα επόμενα 24ωρα.
Η παρατεταμένη παρουσία του «Θερμού Θόλου» (Heat Dome) που κράτησε την Ευρώπη σε συνθήκες καύσωνα τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου καταρρέει με πάταγο. Ένας πανίσχυρος πολικός αεροχείμαρρος από τον Βόρειο Ατλαντικό εισβάλλει στην ήπειρο, μεταφέροντας ασυνήθιστα ψυχρές αέριες μάζες.
Η σύγκρουση αυτής της παγωμένης μάζας με τα υπερθερμασμένα νερά της Μεσογείου δημιουργεί ένα εκρηκτικό κοκτέιλ, ικανό να παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά του με χαλάζι-γίγας, θυελλώδεις ανέμους και πλημμυρικά φαινόμενα από τις Άλπεις μέχρι τα Δυτικά Βαλκάνια.
Το «κλειδί» των χαρτών και η ενεργειακή βόμβα της Μεσογείου
Οι προγνωστικοί χάρτες των κορυφαίων ευρωπαϊκών μοντέλων (ECMWF και ICON) αποτυπώνουν το μέγεθος της απειλής. Ο δείκτης ατμοσφαιρικής αστάθειας (CAPE) εμφανίζει τιμές-σοκ που ξεπερνούν τα 3000-4000 J/kg στην περιοχή της Αδριατικής και του Ιονίου.
Στη γλώσσα των μετεωρολόγων, αυτό μεταφράζεται σε μια τεράστια «ενεργειακή αποθήκη» που τροφοδοτείται από την ιστορική θαλάσσια θερμότητα της Μεσογείου και είναι έτοιμη να εκτονωθεί με σφοδρότητα.
Την ίδια ώρα, η δημιουργία ενός βαρομετρικού χαμηλού στην Ιταλία μπλοκάρει το σύστημα, αναγκάζοντάς το να κινηθεί αργά, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο για τοπικές καταστροφές και πλημμύρες στις γειτονικές μας χώρες
Πώς και πότε επηρεάζεται η Ελλάδα: Τα δύο πρόσωπα του καιρού
Η χώρα μας βρίσκεται στην προπορεία αυτής της μεγάλης μεταβολής και η επίδρασή της θα γίνει αισθητή σε τρία στάδια, χωρίζοντας ουσιαστικά την Ελλάδα στα δύο πριν από την τελική επικράτηση του φθινοπώρου.
Νοτιάδες και αφρικανική ζέστη
Καθώς το χαμηλό οργανώνεται στην Ιταλία, λειτουργεί σαν «αντλία» που τραβάει θερμές μάζες από την Αφρική προς το μέρος μας. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι την Τετάρτη, η ανατολική και νότια Ελλάδα θα βιώσουν μια πρόσκαιρη, αλλά αισθητή άνοδο της θερμοκρασίας, με ισχυρούς νοτιάδες στα πελάγη.
Το «χτύπημα» της αστάθειας σε Δυτικά και Βόρεια
Το σκηνικό αλλάζει δραματικά από την Πέμπτη. Όπως δείχνει το μοντέλο του ECMWF, το μωβ μέτωπο της ακραίας αστάθειας αγγίζει τα δυτικά μας σύνορα. Το Ιόνιο, η Ήπειρος και η Δυτική Στερεά μπαίνουν στην «κόκκινη ζώνη», με αυξημένη πιθανότητα για ισχυρές καταιγίδες και χαλαζοπτώσεις. Αντίστοιχα, η Βόρεια Ελλάδα θα επηρεαστεί από το πέρασμα του μετώπου στα Βαλκάνια, με οργανωμένες μπόρες.
Το θερμικό σοκ και η έλευση του Φθινοπώρου
Αν και στην κεντρική Ευρώπη η θερμοκρασία θα κάνει ελεύθερη πτώση 20 βαθμών, στην Ελλάδα το «κρύο» θα φτάσει πιο ομαλά αλλά καθοριστικά προς το τέλος της εβδομάδας. Η βίαιη εκδίωξη των θερμών μαζών από τους βοριάδες θα ρίξει τον υδράργυρο σε απόλυτα φθινοπωρινά, κανονικά για την εποχή επίπεδα κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου.Οι αρχές στις χώρες της Αδριατικής βρίσκονται ήδη σε επιφυλακή, ενώ οι Έλληνες μετεωρολόγοι παρακολουθούν στενά τη συμπεριφορά του χαμηλού στην Ιταλία, καθώς μια μικρή αλλαγή στην πορεία του μπορεί να μεταφέρει το κέντρο των έντονων φαινομένων πιο ανατολικά, προς το εσωτερικό της χώρας μας.
*Με πληροφορίες από το severe-weather.eu
