Πότε αρχίζει πραγματικά να «πέφτει» η φυσική μας κατάσταση; Και πόσο αργά είναι, τελικά, για να ξεκινήσει κανείς να γυμνάζεται; Μία μακροχρόνια σουηδική μελέτη 47 ετών δίνει σαφείς απαντήσεις: Η πτώση στη φυσική απόδοση, τη μυϊκή δύναμη και την αντοχή ξεκινά ήδη γύρω στην ηλικία των 35 ετών. Ταυτόχρονα, όμως, τα ευρήματα στέλνουν ένα ξεκάθαρο και ενθαρρυντικό μήνυμα: Η άσκηση μπορεί να ωφελήσει τον οργανισμό ακόμη κι όταν ξεκινά αργότερα στη ζωή.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από το Karolinska Institutet και αποτελεί μέρος της Swedish Physical Activity and Fitness study (SPAF). Οι ερευνητές παρακολούθησαν για σχεδόν μισό αιώνα εκατοντάδες άνδρες και γυναίκες, ηλικίας από 16 έως 63 ετών, εξετάζοντας πώς εξελίσσονται η φυσική κατάσταση, η δύναμη και η μυϊκή αντοχή στην ενήλικη ζωή.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle και προσφέρουν κάτι σπάνιο για την επιστημονική κοινότητα: Μακροχρόνια δεδομένα από τα ίδια άτομα, και όχι απλώς συγκρίσεις διαφορετικών ηλικιακών ομάδων σε μία χρονική στιγμή, όπως συμβαίνει στις περισσότερες μελέτες.
Η πτώση μετά τα 35 δεν είναι μονόδρομος
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η φυσική κατάσταση και η μυϊκή δύναμη αρχίζουν να μειώνονται από την ηλικία των 35 ετών, ανεξάρτητα από το πόσο γυμνασμένος ήταν κάποιος νωρίτερα στη ζωή του. Από εκεί και μετά, η φθορά εξελίσσεται σταδιακά και τείνει να επιταχύνεται όσο κανείς μεγαλώνει.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι αποθαρρυντική. Οι συμμετέχοντες που έγιναν πιο δραστήριοι κατά την ενήλικη ζωή τους κατάφεραν να αυξήσουν τη φυσική τους απόδοση κατά 5% έως 10%, αποδεικνύοντας ότι η άσκηση εξακολουθεί να έχει ουσιαστικό όφελος, ακόμη κι αν δεν ξεκινήσει από νεαρή ηλικία.
«Δεν είναι ποτέ αργά για να αρχίσει κανείς να κινείται», τονίζει η Maria Westerståhl, λέκτορας στο Τμήμα Εργαστηριακής Ιατρικής και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. Όπως εξηγεί, η φυσική δραστηριότητα μπορεί να επιβραδύνει την απώλεια της φυσικής απόδοσης, ακόμη κι αν δεν μπορεί να τη σταματήσει πλήρως.
Τι θα εξετάσουν οι επιστήμονες στη συνέχεια
Η έρευνα συνεχίζεται. Τον επόμενο χρόνο, οι συμμετέχοντες θα επανεξεταστούν όταν φτάσουν στην ηλικία των 68 ετών. Στόχος των επιστημόνων είναι να κατανοήσουν καλύτερα πώς οι αλλαγές στη φυσική απόδοση συνδέονται με τον τρόπο ζωής, τη γενική υγεία και τους υποκείμενους βιολογικούς μηχανισμούς.
Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα επιδιώκει να διερευνήσει γιατί η κορύφωση της φυσικής απόδοσης φαίνεται να εμφανίζεται γύρω στα 35 και γιατί, αν και η άσκηση μπορεί να καθυστερήσει τη φθορά, δεν μπορεί να την αποτρέψει.
Η φυσική πτώση μετά τα 35 μοιάζει αναπόφευκτη, όμως δεν είναι καταδικαστική. Τα ευρήματα της σουηδικής μελέτης υπενθυμίζουν ότι η άσκηση δεν αφορά μόνο τη νεότητα, αλλά αποτελεί επένδυση για την υγεία σε κάθε στάδιο της ζωής. Ακόμη και αργά, η κίνηση μπορεί να κάνει τη διαφορά – όχι για να γυρίσει τον χρόνο πίσω, αλλά για να τον κάνει πιο ποιοτικό.
