Οι συνταξιούχοι βρίσκονται στο επίκεντρο του νέου σχεδιασμού της κυβέρνησης ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, με το οικονομικό επιτελείο να επεξεργάζεται πακέτο μόνιμων μέτρων που θα μπορούσαν να αυξήσουν το ετήσιο εισόδημά τους κατά περίπου 500 ευρώ κατά μέσο όρο. Εφόσον προστεθεί και η τακτική αύξηση των συντάξεων που αναμένεται από την 1η Ιανουαρίου 2027, το συνολικό όφελος εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 700 ευρώ ετησίως, ενώ για ορισμένες κατηγορίες συνταξιούχων ενδέχεται να ξεπεράσει ακόμη και τα 1.300 ευρώ.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν μέσα στους επόμενους μήνες, ανάλογα με τα δημοσιονομικά περιθώρια και την πορεία της οικονομίας.
Ποιο είναι το βασικό σενάριο για τις αυξήσεις στις συντάξεις;
Το επικρατέστερο σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού προστασίας των συντάξεων από την ακρίβεια. Η πρόταση προβλέπει πρόσθετη αύξηση της τάξης του 2% έως 2,5%, πέραν της κανονικής ετήσιας αναπροσαρμογής.
Στόχος είναι να καλυφθεί μέρος της απώλειας αγοραστικής δύναμης που προκαλούν οι αυξήσεις στις τιμές βασικών αγαθών, όπως τα τρόφιμα, η ενέργεια, τα φάρμακα και τα ενοίκια. Το σκεπτικό είναι ότι ο γενικός πληθωρισμός δεν αποτυπώνει πλήρως το πραγματικό κόστος ζωής που αντιμετωπίζουν οι ηλικιωμένοι.
Για να εφαρμοστεί ένα τέτοιο μοντέλο θα απαιτηθεί τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας, καθώς ο νόμος Κατρούγκαλου προβλέπει ότι οι ετήσιες αυξήσεις των συντάξεων δεν μπορούν να υπερβαίνουν το ύψος του πληθωρισμού.
Το κόστος ενός τέτοιου μέτρου υπολογίζεται περίπου στα 500 εκατ. ευρώ ετησίως.
Πόσο θα αυξηθούν οι συντάξεις από το 2027;
Με βάση τα σενάρια που εξετάζονται, οι συντάξεις θα μπορούσαν να λάβουν:
Την κανονική ετήσια αύξηση περίπου 2,6% από 1ης Ιανουαρίου 2027.
Πρόσθετη αύξηση 2% λόγω της νέας ρήτρας πληθωρισμού.
Στην πράξη, μια σύνταξη 1.000 ευρώ θα μπορούσε να αυξηθεί περίπου στα 1.046 ευρώ μηνιαίως, ενώ μια σύνταξη 1.500 ευρώ θα διαμορφωνόταν κοντά στα 1.569 ευρώ.
Οι ακριβείς υπολογισμοί θα εξαρτηθούν από το τελικό ποσοστό της ετήσιας αναπροσαρμογής και τις αποφάσεις για τη ρήτρα ακρίβειας.
Τι αλλάζει στο μόνιμο επίδομα συνταξιούχων;
Το έκτακτο βοήθημα που καταβλήθηκε πέρυσι ως μόνιμη ενίσχυση αυξάνεται ήδη από τα 250 ευρώ στα 300 ευρώ για το 2026 και επεκτείνεται σε περισσότερους δικαιούχους.
Στο τραπέζι βρίσκεται πλέον και η περαιτέρω αύξησή του στα 400 ευρώ, ώστε να καταβληθεί τον Νοέμβριο του 2026 με ενισχυμένο ποσό.
Αν τελικά υιοθετηθεί το μέτρο, θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις υπέρ των χαμηλοσυνταξιούχων.
Ποιοι θα ωφεληθούν από τις αλλαγές στην ΕΑΣ;
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη μείωση των κρατήσεων της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
Σήμερα η εισφορά επιβάλλεται στο σύνολο της σύνταξης όταν αυτή ξεπερνά τα 1.400 ευρώ. Το νέο σενάριο προβλέπει η κράτηση να υπολογίζεται μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το συγκεκριμένο όριο.
Έτσι, για σύνταξη 2.200 ευρώ, η ΕΑΣ θα υπολογίζεται μόνο στα 800 ευρώ και όχι στο σύνολο του ποσού.
Οι αλλαγές αφορούν περίπου 400.000 συνταξιούχους με κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ, ενώ εξετάζεται ακόμη και η πλήρης κατάργηση της αντίστοιχης εισφοράς στις επικουρικές συντάξεις άνω των 300 ευρώ, κάτι που θα αφορά περίπου 250.000 συνταξιούχους.
Τι εξετάζεται για τις συντάξεις χηρείας;
Στο επίκεντρο παραμένει και το ζήτημα των συντάξεων χηρείας.
Σήμερα περίπου 117.000 συνταξιούχοι του ιδιωτικού τομέα βρίσκονται σε αβεβαιότητα, καθώς ο νόμος προβλέπει ότι μετά την τριετία η σύνταξη χηρείας μπορεί να μειωθεί από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το επικρατέστερο σενάριο είναι να διατηρηθούν οι συντάξεις χηρείας στο 70% χωρίς νέες περικοπές.
Παράλληλα εξετάζεται η επαναφορά στο 70% και για περίπου 12.000 συντάξεις χηρείας του Δημοσίου που έχουν ήδη υποστεί μειώσεις. Ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο καταβολής αναδρομικών για τις απώλειες που υπέστησαν μετά το 2020.
Τι αλλάζει για τους εργαζόμενους συνταξιούχους;
Το υπουργείο Εργασίας επεξεργάζεται πρόσθετα κίνητρα ώστε οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι να παραμένουν περισσότερο στην αγορά εργασίας.
Μεταξύ των προτάσεων βρίσκεται η αύξηση του ποσοστού προσαύξησης της σύνταξης για κάθε έτος απασχόλησης, καθώς και η δυνατότητα καταβολής της προσαύξησης ανά τριετία χωρίς να απαιτείται διακοπή της εργασίας.
Παράλληλα αλλάζει και το πλαίσιο των κυρώσεων. Σε περιπτώσεις αδήλωτης εργασίας ή μη καταβολής εισφορών, η παρακράτηση θα περιορίζεται στο 10% της σύνταξης αντί για τα αυστηρότερα μέτρα που ισχύουν σήμερα.
Οι αποφάσεις μετατίθενται για τη ΔΕΘ
Το τελικό πακέτο μέτρων αναμένεται να οριστικοποιηθεί μέχρι τον Σεπτέμβριο, με τις ανακοινώσεις να τοποθετούνται χρονικά στη ΔΕΘ. Το κυβερνητικό επιτελείο επιδιώκει οι παρεμβάσεις να έχουν μόνιμο χαρακτήρα και να μην περιοριστούν σε εφάπαξ ενισχύσεις, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στη στήριξη του εισοδήματος των συνταξιούχων απέναντι στην ακρίβεια.
