Αναδρομικά από τις κρατήσεις της Εισφοράς Αλληλεγγύης μπορούν να διεκδικήσουν οι συνταξιούχοι με προσφυγές στα δικαστήρια, και εν προκειμένω στο Ελεγκτικό Συνέδριο, όσον αφορά τους συνταξιούχους του Δημοσίου, και στα Διοικητικά Πρωτοδικεία, όσον αφορά τους συνταξιούχους από Tαμεία του ιδιωτικού τομέα.
Οι προσφυγές ωστόσο έχουν δυο ρίσκα. Το ένα είναι να πέσουν στο κενό, αν παρ’ ελπίδα στην πιλοτική δίκη για την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ δικαιωθεί το Δημόσιο και όχι οι συνταξιούχοι. Ακόμη και σε αυτό το ενδεχόμενο -που έχει ελάχιστες, αν όχι μηδενικές πιθανότητες να συμβεί-, οι συνταξιούχοι δεν έχουν να χάσουν τίποτε. Το ρίσκο αυτό ωστόσο «ακυρώνεται» από τα πράγματα, καθώς η κυβέρνηση έχει ήδη εκπονήσει μελέτη καταγραφής των επιπτώσεων της ΕΑΣ στις συντάξεις και εν όψει της έκβασης της πιλοτικής δίκης σε αυτή την μελέτη -όπως πληροφορείται το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις»- οι αρμόδιες υπηρεσίες του οικονομικού επιτελείου έχουν επεξεργαστεί 10 σενάρια αλλαγών. Στην κυβέρνηση θεωρούν ότι η ΕΑΣ θα αλλάξει και για τον λόγο αυτόν είναι προετοιμασμένοι μόλις βγει η απόφαση να εξετάσουν προς ποια κατεύθυνση θα είναι οι αλλαγές.
Το δεύτερο ρίσκο είναι το δικαστήριο να δικαιώσει τους συνταξιούχους ζητώντας αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ και ταυτόχρονα περιορίζοντας τις διεκδικήσεις των συνταξιούχων ακόμη και αν έχουν ασκήσει προσφυγές για τα προηγούμενα έτη. Σε αυτή την περίπτωση τα αναδρομικά θα είναι από το διάστημα της απόφασης και μετά, και για το διάστημα που μεσολαβεί μέχρι να εφαρμοστεί ο νέος και ευνοϊκότερος τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ.
Για παράδειγμα, αν το δικαστήριο πει τον Ιανουάριο του 2027 να μειωθούν οι κρατήσεις και το κράτος συμμορφωθεί με την απόφαση τον Αύγουστο του 2027, τότε οι συνταξιούχοι που θα κάνουν προσφυγές διασφαλίζουν ότι θα πάρουν αναδρομικά από την ΕΑΣ για το 8μηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2027.
Μέχρι να αποφασιστεί τι θα γίνει με την ΕΑΣ και κυρίως μέχρι να βγει η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι συνταξιούχοι έχουν δικαίωμα να διεκδικήσουν επιστροφή κρατήσεων.
Οσοι ασκήσουν αγωγή ως το τέλος Δεκεμβρίου 2026 μπορούν να διεκδικήσουν αναδρομικά από τις κρατήσεις ΕΑΣ για τα έτη 2024, 2025 και 2026. Οσοι ασκήσουν προσφυγή το 2027 μπορούν να διεκδικήσουν το 2025 και το 2026.
Οσοι είχαν ασκήσει προσφυγές πριν από το 2026 δικαιούνται αναδρομικά για περισσότερα έτη.
Οι διαφορές που μπορούν να διεκδικήσουν είναι με βάση τις κρατήσεις που πληρώνουν σήμερα και με τις νέες και μικρότερες κρατήσεις που θα προκύψουν από την αλλαγή του υπολογισμού της ΕΑΣ.
Για παράδειγμα:
*Συνταξιούχος που σήμερα έχει κράτηση 107 ευρώ τον μήνα στην κύρια σύνταξη από την Εισφορά Αλληλεγγύης και με την αλλαγή θα μειωθεί στα 60 ευρώ μπορεί να διεκδικήσει τη διαφορά των 57 ευρώ τον μήνα με αναδρομικά από το 2024 ως το 2026, δηλαδή για 36 μήνες με ποσό επιστροφής 2.052 ευρώ.
*Συνταξιούχος που σήμερα έχει κράτηση 175 ευρώ τον μήνα στην κύρια σύνταξη από την Εισφορά Αλληλεγγύης και με την αλλαγή θα μειωθεί στα 85 ευρώ μπορεί να διεκδικήσει τη διαφορά των 90 ευρώ τον μήνα αναδρομικά από το 2024 ως το 2026, με ποσό επιστροφής 3.240 ευρώ.
Αν οι συνταξιούχοι δεν κάνουν προσφυγές, τότε στην περίπτωση αλλαγής του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ -που είναι το ενδεχόμενο με τις περισσότερες πιθανότητες- δεν θα έχουν αξιώσεις για επιστροφές κρατήσεων ούτε από τα προηγούμενα έτη ούτε για το διάστημα από την έκδοση της απόφασης του Ελεγκτικού Συνεδρίου και μετά.
Μείωση κρατήσεων για την ΕΑΣ προτείνει η εισήγηση προς το Ελεγκτικό Συνέδριο
Η 7σέλιδη εισήγηση του γενικού επιτρόπου προς την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, την οποία αποκάλυψε την περασμένη Πέμπτη ο «Ελεύθερος Τύπος», τάσσεται υπέρ των αλλαγών στην ΕΑΣ και της μείωσης των κρατήσεων με το εξής σκεπτικό:
1.Οτι υφίσταται παραβίαση της συνταγματικής αρχής της ισότητας για τους συνταξιούχους που λαμβάνουν συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ, καθώς καταβάλλουν εισφορά σε όλο το ποσό σύνταξης, ενώ όσοι έχουν ως 1.400 ευρώ απαλλάσσονται. Το δικαστήριο θα πρέπει να επεκτείνει την ευνοϊκή νομοθετική ρύθμιση απαλλαγής από την ΕΑΣ των συντάξεων όσων συνταξιούχων λαμβάνουν 1.400 ευρώ σε όλους τους συνταξιούχους, χωρίς καμία εξαίρεση, ανεξαρτήτως του ύψους της καταβαλλόμενης σε αυτούς σύνταξης.
2.Οτι η επιβολή των συντελεστών της ΕΑΣ στο σύνολο του ποσού της σύνταξης, αναλόγως του ύψους αυτής, χωρίς καμία απολύτως κλιμάκωση, δημιουργεί ζήτημα αντίθεσης των σχετικών διατάξεων προς τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας. Οσο πιο αυξημένη είναι η σύνταξη τόσο πιο μεγάλο είναι και το ποσό της παρακράτησης, με αποτέλεσμα να προκαλείται αντιστοίχως υπέρμετρη και δυσανάλογη επιβάρυνση του συνταξιούχου. Θα πρέπει, τηρουμένης της συνταγματικής αρχής της αναλογικότητας, η ΕΑΣ να υπολογίζεται αναλογικώς και τα ποσοστά αυτής να επιβαρύνουν το οικείο τμήμα των συντάξεων, εφαρμοζομένων διαφορετικών συντελεστών ανά κλιμάκιο σύνταξης.
Η εισήγηση λέει ουσιαστικά ότι οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν κύρια σύνταξη ή άθροισμα κύριων συντάξεων άνω των 1.400 ευρώ (ή των 1.468 ευρώ που είναι το σημερινό όριο) θα πρέπει να πληρώσουν εισφορά στο υπερβάλλον ποσό και όχι σε όλη τη σύνταξη.
Ξεμπλοκάρουν από τον ΕΦΚΑ επιστροφές έως και 9.614 ευρώ για τις προσφυγές
Αναδρομικά που φτάνουν ως και 9.614 ευρώ ξεμπλοκάρουν από τον ΕΦΚΑ για τις προσφυγές των συνταξιούχων του Δημοσίου, με τις οποίες διεκδικούν την ακύρωση και επιστροφή των κρατήσεων της Εισφοράς Αλληλεγγύης για το διάστημα Φεβρουαρίου 2017-Δεκεμβρίου 2018.
Για το διάστημα αυτών των 23 μηνών το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε με την 244/2017 απόφασή του ότι η Εισφορά Αλληλεγγύης ήταν αντισυνταγματική για τις συντάξεις του Δημοσίου που υπερέβαιναν τα 1.400 ευρώ και οι κρατήσεις που επιβλήθηκαν στους συνταξιούχους θα πρέπει να τους επιστραφούν. Ωστόσο, το ίδιο δικαστήριο έκρινε συνταγματική την Εισφορά από το 2019 και μετά και τώρα η υπόθεση συζητείται εκ νέου όχι για να κριθεί αντισυνταγματική η ΕΑΣ, αλλά για να μειωθούν οι κρατήσεις.
Οσοι έσπευσαν και κατέθεσαν προσφυγές για την επιστροφή της ΕΑΣ στο διάστημα 2017-2018 δικαιώνονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο και τους επιστρέφονται οι παρανόμως επιβληθείσες κρατήσεις. Εκτιμάται ότι έχουν ασκηθεί προσφυγές από 10.000 και πλέον συνταξιούχους του Δημοσίου, οι οποίοι πληρώνονται με ταχύτερους ρυθμούς απ’ ό,τι στο παρελθόν καθώς η εκκαθάριση των ποσών που δικαιούνται γίνεται χωρίς καθυστερήσεις από τη στιγμή που κοινοποιηθούν οι δικαστικές αποφάσεις στις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ.
Για παράδειγμα:
*Συνταξιούχος ειδικού μισθολογίου (δικαστικός) με αρχική μικτή κύρια σύνταξη (ή άθροισμα κύριων συντάξεων) 3.220 ευρώ και σημερινή σύνταξη 1.988 ευρώ προ φόρου δικαιούται επιστροφή κρατήσεων 9.614 ευρώ από την ΕΑΣ για 23 μήνες.
*Απόστρατος με αρχική μικτή κύρια σύνταξη (ή άθροισμα κύριων συντάξεων) 2.910 ευρώ και 1.7342 ευρώ σήμερα προ φόρου δικαιούται επιστροφή κρατήσεων 8.027 ευρώ από την ΕΑΣ για 23 μήνες.
*Συνταξιούχος πολιτικός υπάλληλος με αρχική μικτή κύρια σύνταξη (ή άθροισμα κύριων συντάξεων) 1.475 ευρώ και 1.163 ευρώ σήμερα προ φόρου δικαιούται επιστροφή κρατήσεων 1.012 ευρώ από την ΕΑΣ για 23 μήνες.
Τι σημαίνει πρακτικά η εισήγηση που συζητήθηκε στο Ελεγκτικό Συνέδριο;
Η εισήγηση λέει ουσιαστικά ότι ένας συνταξιούχος που λαμβάνει 2.200 ευρώ και σήμερα καταβάλλει ΕΑΣ 154 ευρώ με συντελεστή 7% θα πρέπει να έχει κράτηση μόνο στο υπερβάλλον ποσό πάνω από τα 1.468 ευρώ, δηλαδή στα 732 ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση η εισφορά μειώνεται στα 51,25 ευρώ από τα 154 ευρώ που είναι τώρα και ο συνταξιούχος έχει έμμεση αύξηση κατά 102,75 ευρώ.
ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ
Οι συνταξιούχοι που άσκησαν προσφυγές πριν εκδοθούν οι αποφάσεις των δικαστηρίων για τις αντισυνταγματικές περικοπές πληρώνονται αναδρομικά με ποσά που φτάνουν ως και 35.000 ευρώ. Λιγότερο κερδισμένοι είναι όσοι έκαναν προσφυγές μετά τις αποφάσεις, καθώς πληρώνονται μόνον για 11 μήνες στις επικουρικές ή για 23 μήνες αναφορικά με την ΕΑΣ.
ΧΑΜΕΝΟΙ
Οι συνταξιούχοι που κατέθεσαν προσφυγές αφότου παραγράφηκαν οι αξιώσεις τους, καθώς και όσοι δεν προσέφυγαν στα δικαστήρια επειδή οι αρμόδιοι υπουργοί έλεγαν ότι «θα δικαιωθούν όλοι» είναι χαμένοι, αλλά και αδικημένοι και θα πρέπει να ικανοποιηθούν με ένα εφάπαξ ποσό για τις περικοπές στις συντάξεις τους.
Αναδρομικά ΕΑΣ για συνταξιούχους Ειδικών Μισθολογίων του Δημοσίου (*)
Αρχική κύρια σύνταξη (μικτά) Σύνταξη προ φόρου (μετά τις μειώσεις) Μηνιαία κράτηση ΕΑΣ Αναδρομικά ΕΑΣ 23 μηνών
3.220 € 1.988 € 418 € 9.614 €
3.100 € 1.828 € 372 € 8.556 €
3.050 € 1.803 € 366 € 8.418 €
2.600 € 1.624 € 234 € 5.382 €
2.525 € 1.586 € 227 € 5.221 €
2.450 € 1.547 € 221 € 5.083 €
2.375 € 1.509 € 214 € 4.922 €
2.300 € 1.497 € 161 € 3.703 €
2.075 € 1.379 € 145 € 3.335 €
Αναδρομικά ΕΑΣ για αποστράτους(*)
Αρχική κύρια σύνταξη (μικτά) Σύνταξη προ φόρου (μετά τις μειώσεις) Μηνιαία κράτηση ΕΑΣ Αναδρομικά ΕΑΣ 23 μηνών
2.910 € 1.734 € 349 € 8.027 €
2.530 € 1.588 € 228 € 5.244 €
2.245 € 1.468 € 157 € 3.611 €
1.990 € 1.346 € 119 € 2.737 €
1.795 € 1.316 € 108 € 2.484 €
1.730 € 1.279 € 104 € 2.392 €
1.665 € 1.273 € 50 € 1.150 €
1.600 € 1.235 € 48 € 1.104 €
1.535 € 1.197 € 46 € 1.058 €
Αναδρομικά ΕΑΣ για πολιτικούς συνταξιούχους του Δημοσίου(*)
Αρχική κύρια σύνταξη (μικτά) Σύνταξη προ φόρου (μετά τις μειώσεις) Μηνιαία κράτηση ΕΑΣ Αναδρομικά ΕΑΣ 23 μηνών
2.435 € 1.540 € 219 € 5.037 €
2.150 € 1.418 € 151 € 3.473 €
2.000 € 1.430 € 120 € 2.760 €
1.865 € 1.280 € 112 € 2.576 €
1.700 € 1.293 € 51 € 1.173 €
1.550 € 1.206 € 47 € 1.081 €
1.475 € 1.163 € 44 € 1.012 €
1.425 € 1.144 € 25 € 575 €
1.400 € 1.144 € 0 0
(*) Οι συνταξιούχοι με προσφυγή πριν τον Φεβρουάριο του 2017 δικαιούνται αναδρομικά ΕΑΣ για μια 5ετία.
